نرخ دلار حواله در مرکز مبادله ارز و طلای ایران به 172 هزار تومان رسیده و روند افزایشی این نرخ به‌صورت روزانه ادامه دارد. همزمان، نرخ دلار در بازار آزاد نیز صعودی بوده و در حال حاضر حدود 240 هزار تومان معامله می‌شود؛ موضوعی که شکاف قابل توجهی میان نرخ حواله و نرخ بازار آزاد ایجاد کرده است.
اختلاف 40 درصدی دلار حواله و بازار آزاد
بر اساس این ارقام، اختلاف قیمت دلار در بازار آزاد و نرخ حواله بانک مرکزی حدود 68 هزار تومان به ازای هر دلار است.
به این ترتیب، نرخ دلار آزاد حدود 39.5 درصد بالاتر از نرخ حواله 172 هزار تومانی قرار دارد. این فاصله در شرایطی ایجاد شده که نرخ حواله نیز طی ماه‌های اخیر روند افزایشی داشته و هزینه تأمین ارز برای واردات کالاها، از جمله کالاهای اساسی، افزایش یافته است.
رشد 56 درصدی نرخ ارز مبنای کالابرگ
از سوی دیگر، در ابتدای سال و پس از حذف ارز ترجیحی 28 هزار و 500 تومانی، مبنای محاسبات حمایتی دولت برای تأمین کالاهای اساسی(اعتبار کالابرگ) به نرخ حدود 110 هزار تومان به ازای هر دلار تغییر کرد. در همین چارچوب، اعتبار کالابرگ برای هر فرد یک میلیون تومان تعیین شد.
اکنون نرخ دلار حواله از 110 هزار تومان به 172 هزار تومان رسیده است. بنابراین نرخ ارز مبنای تأمین ارز واردات کالاهای اساسی نسبت به ابتدای سال حدود 56.4 درصد افزایش یافته است.
اگر اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ نیز متناسب با همین افزایش نرخ ارز تعدیل شود، اعتبار هر فرد باید به حدود 1 میلیون و 564 هزار تومان برسد؛ یعنی حدود 564 هزار تومان افزایش نسبت به اعتبار یک میلیون تومانی اولیه.
ضرورت بازنگری در اعتبار کالابرگ
محاسبه فوق صرفاً بر مبنای تغییر نرخ ارز انجام می‌شود و برای برآورد دقیق اثر آن بر هزینه سبد کالاهای اساسی باید سهم ارز در قیمت نهایی کالا، تغییر قیمت جهانی، هزینه‌های حمل‌ونقل و سایر مؤلفه‌های هزینه‌ای نیز در نظر گرفته شود.
با این حال، افزایش 56 درصدی نرخ ارز مبنای مقایسه از 110 هزار به 172 هزار تومان نشان می‌دهد که در صورت حفظ قدرت خرید اولیه کالابرگ، اعتبار اسمی آن نمی‌تواند بدون بازنگری، همان میزان پوشش سبد کالاهای اساسی را ایجاد کند. بر این اساس، صرفاً با فرض تعدیل کامل متناسب با نرخ ارز، اعتبار یک میلیون تومانی باید به حدود 1.56 میلیون تومان برای هر نفر افزایش یابد.