به گزارش گروه اقتصادی روزنامه نوبنیاد؛ آخرین مرحله پرداخت مطالبات در ۲۵ شهریورماه انجام شد. همان روز حسن نوروزی، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانهها، اعلام کرد که ۵۵ هزار میلیارد تومان دیگر از مطالبات گندمکاران پرداخت میشود و با این مرحله، مجموع پرداختها به ۲۷۵ هزار میلیارد تومان خواهد رسید. این در حالی بود که پیشتر وعده پرداخت ۱۰۰ همت دیگر تا پایان شهریورماه مطرح شده بود؛ وعدهای که در نهایت به پرداخت ۵۵ همت ختم شد و تسویه کامل مطالبات در موعد اعلامشده اتفاق نیفتاد. پس از پرداخت ۵۵ همتی، مطالبات گندمکارانی که تا ۲۰ خرداد محصول خود را تحویل داده بودند به ۹۵ درصد رسید، اما برای تحویلدهندگان در بازه ۲۱ خرداد تا ۸ تیر این میزان ۷۷ درصد، برای ۹ تیر تا ۱۹ مرداد ۵۱ درصد و برای تحویلدهندگان از ۲۰ مرداد تا ۲۱ شهریور تنها ۳۰ درصد اعلام شد.
نوبنیاد چند روز پیش در همین رابطه با علیقلی ایمانی، مدیرعامل بنیاد ملی گندمکاران کشور، گفتوگو کرد تا آخرین وضعیت پرداخت مطالبات و پیامدهای آن برای تولید را بررسی کند. ایمانی در این گفتوگو با اشاره به خرید بیش از ۸.۵ میلیون تن گندم به ارزش حدود ۴۲۰ هزار میلیارد تومان گفت: تا پایان 20 شهریورماه ۲۱۸ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان به حساب کشاورزان واریز شده بود و روز 26 شهریور نیز ۵۵ هزار میلیارد تومان دیگر پرداخت شد؛ بنابراین تاکنون حدود ۲۷۵ هزار میلیارد تومان، (۶۵.۴ درصد) از کل مطالبات ۴۲۰ هزار میلیاردی گندمکاران تسویه شده است. او همان زمان با اشاره به وعده پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان، تصریح کرد: تحقق وعدههای دادهشده مبنی بر تسویه کامل مطالبات تا پایان شهریورماه بسیار بعید به نظر میرسد؛ زیرا در این مرحله وعده پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان داده شده بود، اما در عمل به ۵۵ هزار میلیارد تومان تقلیل یافت. ایمانی علت پرداختهای قطرهچکانی را در حوزه اختیارات و عملکرد سازمان برنامه و بودجه دانست و یادآور شد که در قانون بودجه امسال ۵۰۴ هزار میلیارد تومان برای خرید تضمینی گندم و یارانههای این بخش پیشبینی شده است. ایمانی همچنین نسبت به پیامدهای این تأخیر هشدار داد و افزود: امسال تولید گندم به حدود ۱۴ میلیون تن رسیده، اما خرید تضمینی تنها حدود ۸.۵ میلیون تن بوده است. اگر مطالبات بهموقع پرداخت میشد، امکان خرید حداقل ۱۰ میلیون تن گندم وجود داشت و کشور در تأمین گندم خبازی نیازی به واردات نداشت.
اکنون و در تازهترین اقدامات، سیدحمید پورمحمدی، معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، درباره وضعیت مطالبات گندمکاران اعلام کرد که حدود ۲۶۰ تا ۳۰۰ هزار میلیارد تومان پرداخت شده و بیش از ۱۰۰ هزار میلیارد تومان باقی مانده که به زودی پرداخت آن را آغاز خواهد شد. به این ترتیب، پرونده مطالبات گندمکاران بار دیگر با یک وعده جدید وارد مرحله انتظار شده است؛ وعدهای که این بار از سوی رئیس سازمان برنامه و بودجه مطرح شده، اما هنوز جزئیات زمان و نحوه پرداخت آن اعلام نشده است. اهمیت موضوع فراتر از بدهی دولت به کشاورزان است؛ زیرا ادامه تأخیر میتواند نقدینگی لازم برای کشت پاییزه را کاهش دهد و انگیزه تحویل گندم به شبکه خرید تضمینی را تضعیف کند. در چنین شرایطی، اگر کاهش خرید داخلی به واردات گندم منجر شود، دولت باید برای تأمین محصول مورد نیاز کشور ارز اختصاص دهد؛ آن هم در شرایطی که خود مسئولان بارها از محدودیت منابع ارزی سخن گفتهاند.
