پیت هگست، وزیر دفاع دولت دونالد ترامپ، که از ابتدای جنگ علیه ایران یکی از اصلیترین چهرههای مدافع عملیات نظامی آمریکا و از حامیان رویکرد حداکثری در استفاده از قدرت نظامی بود، اکنون در یکی از دشوارترین مقاطع دوران مسئولیت خود قرار گرفته است. جنگی که قرار بود نمایش قدرت نظامی واشنگتن و تثبیت جایگاه آمریکا در معادلات منطقهای باشد، نهتنها هزینههای سنگین نظامی، سیاسی و اقتصادی برای دولت ترامپ به همراه داشته، بلکه به بحرانی در ساختار سیاسی آمریکا تبدیل شده است؛ بحرانی که حالا شخص وزیر دفاع را نیز هدف قرار داده است.
کنگره در تعقیب وزیر جنگ
شکست جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای و افزایش انتقادها از عملکرد دولت در جنگ با ایران، زمینه را برای تشدید فشار بر هگست فراهم کرده است. در همین چارچوب، توماس مسی، نماینده جمهوریخواه ایالت کنتاکی، طرح استیضاح هگست را با هشت بند اتهامی در مجلس نمایندگان آمریکا به جریان انداخت؛ اقدامی که برخلاف تصور اولیه، صرفاً ابتکار دموکراتها نیست و از درون اردوگاه جمهوریخواهان نیز حامیانی دارد.
نکته قابل توجه این است که یکی از محورهای اصلی این طرح، نقش هگست در آغاز و ادامه جنگ علیه ایران است. مسی معتقد است دولت ترامپ بدون مجوز کنگره وارد جنگ شده و وزیر دفاع نیز با اجرای دستورهای نظامی دولت، قوانین مربوط به اختیارات جنگی را نقض کرده است. در سه بند از هشت بند طرح استیضاح، به نقض قانون اختیارات جنگی مصوب سال ۱۹۷۳ اشاره شده است؛ قانونی که بر اساس آن، رئیسجمهور آمریکا در شرایطی که کنگره مجوز جنگ صادر نکرده باشد، نمیتواند بدون رعایت محدودیتهای قانونی به استفاده از نیروهای مسلح ادامه دهد. به بیان دیگر، مسئله فقط ناکامی در مدیریت یک عملیات نظامی نیست، بلکه این پرسش اساسی مطرح شده است که دولت ترامپ با چه مجوزی کشور را وارد جنگی گسترده کرده و هگست بر چه مبنایی دستورهای مربوط به آن را اجرا کرده است.
اما شاید سنگینترین بخش پرونده هگست، به جنایت آمریکا در مدرسه دخترانه میناب بازگردد؛ جنایتی که حالا به یکی از محورهای رسمی طرح استیضاح وزیر دفاع تبدیل شده است. در نخستین روز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، مدرسه ابتدایی شجره طیبه میناب هدف حمله قرار گرفت و بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله حدود ۱۲۰ دانشآموز، جان خود را از دست دادند. بررسیهای هیئت حقیقتیاب سازمان ملل که نتایج آن در سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان داد شواهد معتبری وجود دارد که نیروهای آمریکایی مسئول این حمله بودهاند.
پرونده سیاه هگست
در طرح استیضاح مسی نیز به همین موضوع اشاره شده است. نماینده جمهوریخواه آمریکا، هگست را متهم کرده که با تضعیف سازوکارهای نظارتی و قانونی وزارت دفاع برای جلوگیری از تلفات غیرنظامیان، زمینه چنین فجایعی را فراهم کرده است. اظهارات پیشین هگست درباره ضرورت کنار گذاشتن قواعد دستوپاگیر در عملیات نظامی و اولویت دادن به «حداکثر مرگباری» بهجای محدودیتهای قانونی نیز در این پرونده مورد استناد قرار گرفته است.
ماجرا زمانی ابعاد سیاسی گستردهتری پیدا کرد که گزارش شد پنتاگون قصد دارد انتشار نتایج تحقیقات داخلی درباره حمله به مدرسه میناب را تا پس از انتخابات میاندورهای به تعویق بیندازد؛ اقدامی که انتقاد شماری از قانونگذاران آمریکایی را به دنبال داشت.
البته پرونده هگست به جنگ ایران و مدرسه میناب محدود نمیشود. در میان هشت بند طرح استیضاح، اتهاماتی درباره حملات مرگبار نیروهای آمریکایی به قایقها در دریای کارائیب، تضعیف نظارت حقوقی بر این عملیاتها، برخورد تنبیهی با مارک کلی، سناتور دموکرات، به دلیل انتقاد از دستورهای غیرقانونی نظامی، عملیات علیه ونزوئلا و ربایش نیکلاس مادورو و همچنین عملیات نظامی آمریکا در یمن مطرح شده است. بنابراین هگست اکنون با مجموعهای از اتهامات درباره نقض قوانین داخلی و بینالمللی، به خطر انداختن جان غیرنظامیان و گسترش دامنه مداخلات نظامی آمریکا مواجه است.
افتخار به جنگ، انکار مسئولیت
در تازهترین تحول، هگست در نخستین نشست خبری خود در پنتاگون از ماه مه تاکنون، تلاشها برای استیضاحش را «نمایشی مضحک» توصیف کرد و مدعی شد این تلاشها شکست خواهد خورد. او حتی با دفاع از عملکرد خود در جنگ با ایران اعلام کرد که به عملیاتهایی که انجام داده افتخار میکند و در صورت بازگشت به گذشته، دوباره همان اقدامات را انجام خواهد داد. این موضعگیری در حالی است که توماس مسی برای روز سهشنبه خواستار رأیگیری درباره کنار گذاشتن طرح استیضاح شده و در صورت شکست این تلاش، مسیر برای بررسی و رأیگیری درباره اتهامات در مجلس نمایندگان باز خواهد شد. از سوی دیگر، حکیم جفریز، رهبر دموکراتهای مجلس نمایندگان، نیز حمایت خود را از استیضاح هگست اعلام کرده است. نفس طرح استیضاح یک وزیر دفاع آمریکایی، آن هم با محوریت جنگی که دولت ترامپ آن را نمایش قدرت مینامید، ضربه سیاسی مهمی به کاخ سفید محسوب میشود.
واقعیت این است که هگست امروز تنها با یک طرح استیضاح روبهرو نیست. او با پیامدهای مجموعهای از تصمیمات دولت ترامپ مواجه شده که قرار بود اقتدار نظامی آمریکا را به رخ جهان بکشد، اما اکنون به موضوع مناقشه در داخل آمریکا تبدیل شده است. از جنگی که بدون مجوز کنگره آغاز شد تا حمله به مدرسهای پر از دانشآموز و تلاش برای پنهان ماندن ابعاد مسئولیت آمریکا، همه به پروندهای تبدیل شدهاند که حتی متحدان سیاسی ترامپ نیز نمیتوانند بهسادگی از کنار آن عبور کنند. وزیری که با ادعای بازگرداندن قدرت و هیبت ارتش آمریکا به پنتاگون آمد، اکنون باید در برابر نمایندگان کنگره درباره جنگ، تلفات غیرنظامیان و مسئولیتش در یکی از تلخترین جنایتهای جنگی علیه کودکان پاسخگو باشد.
تاوان جنایت میناب
سنگینترین بخش پرونده هگست، به جنایت آمریکا در مدرسه دخترانه میناب بازمیگردد؛ جنایتی که حالا به یکی از محورهای رسمی طرح استیضاح وزیر دفاع تبدیل شده است. در نخستین روز تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، مدرسه ابتدایی شجره طیبه میناب هدف حمله قرار گرفت و بیش از ۱۵۰ نفر، از جمله حدود ۱۲۰ دانشآموز، جان خود را از دست دادند. بررسیهای هیئت حقیقتیاب سازمان ملل که نتایج آن در سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر شد، نشان داد شواهد معتبری وجود دارد که نیروهای آمریکایی مسئول این حمله بودهاند.