نویسنده: محسن پوردادفر
اروپا روزهای پرالتهابی را پشت سر میگذارد. در فرانسه، صدها هزار نفر علیه گرانی و سیاستهای دولت به خیابان آمدهاند. در آلمان، جنبش اعتراضی نسل جوان با شعار «نسل زد دست به کار میشود» دهها شهر را دربرگرفته است. ایتالیا شاهد اعتصاب عمومی و اعتراض به هزینههای زندگی و افزایش بودجه نظامی است و پرتغال با بحران مسکن دستوپنجه نرم میکند. در آلبانی نیز معترضان خواستار کنارهگیری نخستوزیر شدهاند.
اما شاید معنادارترین تصویر این روزها از سوئیس مخابره شده باشد؛ جایی که معترضان با شعار «ما هم به ستوه آمدهایم»، خیابانهای زوریخ و بازل را به صحنه اعتراض تبدیل کردند. کشوری که روزگاری نماد آرمانشهر غربگرایان بود، اکنون از تب نارضایتی اجتماعی در امان نمانده است.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که اروپا با پیامدهای اقتصادی جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نیز مواجه است. جنگی که برخی رهبران اروپایی نهتنها آن را محکوم نکردند، بلکه آشکارا از آن حمایت کردند. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان در حاشیه نشست گروه هفت در کانادا، با تمجید از حملات اسرائیل به ایران گفته بود: «این کار کثیفی است که اسرائیل برای همه ما انجام میدهد.»
مارک روته، دبیرکل ناتو، نیز از عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران تمجید کرده و تضعیف توانمندیهای هستهای و موشکی تهران را به سود امنیت اروپا دانسته بود. اورسولا فون درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، اعلام کرده بود: «نباید برای چنین رژیمی اشک ریخت.»
ادی راما، نخستوزیر آلبانی، نیز صراحتاً از حمایت نظامی دولت ترامپ از اسرائیل پشتیبانی کرده و خواستار تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران شده بود. همان نخستوزیری که اکنون با اعتراضات خیابانی و درخواست کنارهگیری مواجه است.
این حمایتها صرفاً لفظی نبود. انگلیس پایگاههای نظامی خود، از جمله فرفورد، را در اختیار عملیات هوایی آمریکا قرار داد و برخی متحدان اروپایی نیز پشتیبانی لجستیکی فراهم کردند. اکنون اختلال در مسیرهای انتقال انرژی، افزایش قیمت گاز و فشار بر اقتصاد اروپا، هزینههای این ماجراجویی را سنگینتر کرده است.
رویترز هشدار داده که اروپا حتی در صورت پایان جنگ نیز ممکن است دستکم یک سال دیگر با قیمت بالای گاز مواجه باشد. دولتهایی که سالها در کنار واشنگتن، فشار تحریمها و محدودیتهای اقتصادی علیه مردم ایران را همراهی کردند، اکنون خود با پیامدهای اقتصادی سیاستهای جنگطلبانه مواجه شدهاند.
نزدیک به نیم قرن فشار بر معیشت ایرانیان، امروز از زاویهای دیگر به بحث سیاسی در پایتختهای اروپایی بازگشته است. اروپایی که زمانی برای ایران نسخه فشار اقتصادی میپیچید، امروز خود با بحران معیشت دستوپنجه نرم میکند.