- نویسنده: محمد قربانی
بازگشت احمدرضا درویش به سینما با «درخشش» را نمیتوان صرفاً خبر تولید یک فیلم تازه دانست. درویش پس از ۱۲ سال دوری از فیلمسازی، حالا قرار است فیلمنامهای را مقابل دوربین ببرد که سالها برای ساخت آن انتظار کشیده است. فیلمی درباره آزادسازی خرمشهر و مقاومت مردم ایران در برابر تهاجم دشمن. «درخشش» در مرحله پیشتولید قرار دارد و محصول سازمان هنری رسانهای اوج است و مهدی فرجی تهیهکنندگی آن را برعهده دارد.
اهمیت بازگشت درویش اما بیش از هر چیز به نسبت مستقیم کارنامه او با خرمشهر بازمیگردد. درویش پیش از این «کیمیا»، «سرزمین خورشید» و «دوئل» را با محوریت جنگ و خرمشهر ساخته و در واقع بیشترین تعداد فیلم سینمایی با این موضوع در کارنامه یک کارگردان ایرانی به نام او ثبت شده است. «کیمیا» با روایت خانوادهای از هم گسیخته در روزهای اشغال، «سرزمین خورشید» با تمرکز بر بیمارستانی گرفتار در محاصره و «دوئل» با روایتی گستردهتر و متکی بر طراحی صحنههای جنگی، سه مواجهه متفاوت او با جهان جنگ هستند.
از همین منظر، «درخشش» میتواند حلقهای تازه در کارنامه فیلمسازی باشد که خرمشهر برایش فقط یک جغرافیا یا پسزمینه جنگی نبوده است. اهمیت موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم خود درویش پیشتر گفته بود یکی از آرزوهای دیرینهاش ساخت فیلمی درباره فتح خرمشهر بوده و فیلمنامه «درخشش» را برای تحقق همین آرزو نوشته است.
سینمای ایران البته پیش از این نیز به سراغ این حماسه رفته است. «بلمی به سوی ساحل» رسول ملاقلیپور از نخستین روایتهای سینمایی مهم درباره خرمشهر بود. «کیمیا» و «سرزمین خورشید» درویش، «دوئل»، «روز سوم» محمدحسین لطیفی و «حریم مهرورزی» ناصر غلامرضایی نیز هرکدام از زاویهای متفاوت به اشغال، مقاومت، مردم و آزادی خرمشهر پرداختهاند.
با این حال، خرمشهر همچنان ظرفیت روایتهای تازه دارد. اکنون که کشور وارد «جنگ رمضان» شده، این زنجیره تاریخی متوقف نشده است. تاریخ معاصر ایران همچنان ایده و سوژه تولید میکند و مسئله سینما، یافتن روایتهای تازهای برای تبدیل این حماسهها به آثار ماندگار است.
