- نویسنده: پدرام حسینی
ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل، در برابر چشم نمایندگان جهان، ایران را به نابودی تهدید کرد و مجموعهای از توهینها و تهدیدهای آشکار را علیه ایران به زبان آورد. در چنین صحنهای، آنچه بیش از سخنان ترامپ افکار عمومی ایران را آزرده کرد، تصویری بود که از حضور یکی از دیپلماتهای ایرانی هنگام سخنرانی او منتشر شد؛ تصویری که به سرعت به سوژه خشم گسترده داخلی و حتی تمسخر در یک برنامه طنز شبکه کمدی سنترال آمریکا و همچنین واشینگتن پست تبدیل شد. مجری آمریکایی با اشاره به حضور نماینده ایران در زمان سخنرانی ترامپ گفت: من هرگز کسی را ندیدهام که اینقدر بیتفاوت نسبت به تهدید نابودی باشد. ترامپ در حال فریاد زدن است که میخواهد کشورش را نابود کند.
این اتفاق، بهدرستی پرسشهای جدی درباره عملکرد وزارت امور خارجه ایجاد کرد. در حالی که رئیسجمهور آمریکا از تریبون سازمان ملل ایران را تهدید میکرد، انتظار طبیعی این بود که نماینده ایران یا در اعتراض به این ادبیات سالن را ترک کند یا دستکم با اقدامی روشن و معنادار، مخالفت ایران را به نمایش بگذارد. اما تصویری که مخابره شد، چیز دیگری بود؛ و همین تصویر کافی بود تا این حضور اشتباه به خوراک تبلیغاتی طرف مقابل تبدیل شود.
در این میان، اظهارات اسماعیل بقایی نه تنها از شدت ابهام کم نکرد، بلکه بر آن افزود. بقایی گفت: «صندلی ایران در جایی مثل مجمع سازمان ملل متحد، سنگر ماست و قطعاً اگر قرار باشد به خاطر تندگویی و تندخویی و بدگویی دیگران بخواهیم این سنگر را ترک کنیم، حتماً به وظیفهمان عمل نکردهایم.» این استدلال، اگر مبنای تصمیم وزارت خارجه بوده باشد، با یک سؤال ساده مواجه است: آیا هر جا دشمن توهین کرد، وظیفه دیپلمات ماندن روی صندلی است؟ اگر چنین استدلالی پذیرفته شود، پس هنگام سخنرانی نتانیاهو نیز باید صندلی ایران بهعنوان «سنگر» حفظ شود! در این صورت دیگر مرز میان «حضور مقتدرانه» و «حضور منفعلانه» کجاست؟
مسئله زمانی حساستر میشود که بر اساس برخی گزارشها و شنیدهها، حضور ناصر اسدی، دیپلمات ایرانی در سازمان ملل، هنگام سخنرانی ترامپ با دستور مستقیم عراقچی و تصمیم دستگاه دیپلماسی انجام شده است. اگر این روایت درست باشد، موضوع دیگر یک خطای فردی نیست؛ بلکه باید درباره تصمیمی که پشت پردهای دیگر در سطح مدیریت وزارت خارجه گرفته شده، پاسخ روشن داده شود. البته در این میان، ناصر اسدی نیز نمیتواند تمام مسئولیت را متوجه مافوق بداند. تعهد انقلابی و صیانت از عزت ملی، صرفاً اجرای بیچونوچرای هر دستور اداری نیست. اگر یک دستور، به تشخیص دیپلمات، آشکارا در مسیر تحقیر موقعیت ایران قرار گیرد، انتظار میرود او دستکم نسبت به پیامد آن هشدار دهد. عدم حضور در هنگام سخنرانی ترامپ میتوانست مانع تبدیل شدن این صحنه به تحقیر ملی و طنز آمریکاییها شود و در عین حال، اسدی را از گرفتارشدن در بازی احتمالی برخی افراد در وزارت خارجه دور نگه دارد.
