- نویسنده: پدرام حسینی
نشست پنجشنبه شورای امنیت درباره ایران یک واقعیت را عریانتر از همیشه نشان داد. آمریکا و اروپا هنوز تصور میکنند میتوانند با بیرون کشیدن پرونده ایران از بایگانی شورای امنیت، همان ماشین فرسوده فشار، تحریم و تهدید را دوباره به کار بیندازند؛ غافل از اینکه بخش مهمی از ابزارهای فشار خود را پیشتر مصرف کردهاند. آمریکا به ایران حمله کرده، جنگ به راه انداخته، تحریمهای حداکثری را اعمال کرده، محاصره اقتصادی را پیش برده و حتی تأسیسات هستهای ایران را هدف قرار داده است. حالا غرب به دنبال چیست؟ یک مُهر شورای امنیت برای توجیه اقداماتی که پیش از این هم بدون آن انجام داده است!
آنچه در شورای حکام و سپس در شورای امنیت جریان دارد، بیش از آنکه یک روند حقوقی بیطرفانه باشد، بخشی از یک عملیات سیاسی هماهنگ برای بازسازی فشار علیه ایران است. آمریکا و سه کشور اروپایی میکوشند با صدور قطعنامههای جدید، احیای تحریمها و زنده کردن سازوکارهای منقضیشده، برای اقدامات خود یک پوشش حقوقی دستوپا کنند.
مسکو و پکن در شورای حکام و نشست پنجشنبه شورای امنیت نشان دادند که قرار نیست بهسادگی اجازه دهند آمریکا و اروپا از این نهاد بهعنوان ماشین صدور مجوز سیاسی برای فشار علیه ایران استفاده کنند. نماینده روسیه صراحتاً نشست را فاقد مبنای لازم دانست و تأکید کرد که مسکو اجازه بازگشت تحریمها علیه ایران را نخواهد داد. نبنزیا همچنین حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران را غیرقانونی و خطرناک خواند و سوءاستفاده از شورای امنیت برای تسویهحساب سیاسی را رد کرد.
چین نیز با تأکید بر پایان یافتن مأموریت مرتبط با قطعنامه ۲۲۳۱، تلاش برای احیای اجباری تحریمها و برگزاری نشست بر مبنای دستورکاری که از نظر پکن دیگر وجود ندارد را زیر سؤال برد. این یعنی غرب حتی برای بازسازی اجماع سیاسی مورد نیاز خود در شورای امنیت نیز با دیوار مخالفت و وتوی دو قدرت بزرگ مواجه است.
اما حتی فراتر از مواضع چین و روسیه، یک سؤال اساسی پیش روی پروژه غرب قرار دارد: شورای امنیت قرار است چه ابزار تازهای علیه ایران رو کند؟ آمریکا سنگینترین تحریمها را اعمال کرده، فشار اقتصادی را به نهایت رسانده، محاصره ایجاد کرده و وارد جنگ مستقیم شده است. وقتی واشنگتن بدون مجوز شورای امنیت جنگ را آغاز میکند و تأسیسات هستهای ایران را بمباران میکند، قطعنامه بعدی شورای امنیت قرار است چه کار بیشتری انجام دهد؟ آنها ابتدا حمله میکنند، تحریم میکنند و محاصره میکنند و بعد به دنبال قطعنامهای میگردند تا برای همان رفتارها عنوان «مشروعیت بینالمللی» بسازند.
با این حال، پیام پنجشنبه روشن بود: شورای امنیت دیگر آن چماق بیرقیب سابق در دست آمریکا و اروپا نیست.
