- نویسنده: احسان میرباقری
یکی از روشنترین نشانههای این آشفتگی در وضعیت ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» بود. ناوی که ماهها در منطقه غرب آسیا مستقر بوده و بیش از ۲۵۰ روز را بهصورت پیوسته در دریا سپری کرد. خانوادههای نظامیان مستقر در این ناو از کمبود مواد غذایی و اقلام بهداشتی، خرابی توالتها، مشکلات آب و حتی وضعیت نامناسب حمامها خبر دادند.
این بحران البته محدود به لینکلن نماند. ناوشکن «بنفولد» نیز در ماه ژوئیه چهار روز کامل با قطع برق مواجه شد و خدمه آن در این مدت به آب آشامیدنی، غذای مناسب، توالت فعال و سیستم تهویه دسترسی نداشتند. در نهایت این ناو مجبور شد برای تعمیرات به خلیج سوبیک فیلیپین منتقل شود و خدمه نیز در خارج از کشتی اسکان داده شدند.
در نهایت برای کنترل این بحران رسانهای و نظامی، برای لینکلن نیز پس از ماهها مأموریت طاقتفرسا، برنامه بازگشت و توقف در تایلند برای استراحت و بازیابی خدمه اعلام شد. واشنگتنپست گزارش داده است که این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که نگرانیها درباره فرسودگی روانی و کمبود تجهیزات و اقلام ضروری در کشتی افزایش یافته بود.
دومینوی پنتاگون به وزیر ارتش رسید
اما بحران در ساختار نظامی آمریکا فقط به وضعیت سربازان و ملوانان محدود نیست. تازهترین ضربه به پنتاگون از داخل ساختمان فرماندهی وارد شده است. دن دریِسکال، وزیر ارتش آمریکا، استعفای خود را به دونالد ترامپ داد.
واشنگتنپست گزارش داده است که دریِسکال پس از ماهها اختلاف با پیت هگست، وزیر جنگ، در آستانه خروج از دولت قرار گرفته است. اختلاف این دو مقام بر سر مسائل مختلفی از جمله برکناری فرماندهان ارشد ارتش، تغییرات ساختاری و میزان همراهی دریِسکال با تصمیمات هگست تشدید شده بود.
اهمیت این استعفا زمانی بیشتر روشن میشود که بدانیم دریِسکال از چهرههای نزدیک به جیدی ونس، معاون ترامپ، بود و مدتی حتی نام او بهعنوان یکی از گزینههای احتمالی برای جایگزینی خود هگست مطرح شده بود. یعنی فردی که زمانی میتوانست جای وزیر جنگ را بگیرد، اکنون خود در نتیجه اختلاف با همان وزیر از پنتاگون خارج میشود.
پیش از استعفای دریِسکال، شان پارنل، سخنگوی ارشد هگست، نیز در محافل داخلی بهعنوان گزینه احتمالی برای جانشینی او مطرح شده بود. در واقع، اختلاف میان وزیر جنگ و وزیر ارتش فقط یک اختلاف شخصی نبود، بلکه بخشی از کشمکش بر سر آینده ساختار فرماندهی ارتش آمریکا بود.
فرماندهانی که یکی پس از دیگری کنار رفتند
دریِسکال نخستین مقام ارشد نظامی نیست که در دوره ترامپ و هگست کنار میرود. پیش از او، ژنرال رندی جورج، رئیس ستاد ارتش آمریکا، در اقدامی ناگهانی مجبور به کنارهگیری شد. همزمان ژنرال دیوید هودنه و سرلشکر ویلیام گرین نیز از سمتهای خود کنار گذاشته شدند. منابع آمریکایی تصریح کردهاند که برای این برکناریها توضیح مشخصی ارائه نشد.
این روند از سال ۲۰۲۵ آغاز شده بود و در زمان جنگ با ایران قوت گرفت. زمانی که ترامپ و هگست، ژنرال چارلز براون، رئیس ستاد مشترک ارتش، دریاسالار لیزا فرانکتی، فرمانده نیروی دریایی، و ژنرال جیمز اسلایف، معاون رئیس ستاد نیروی هوایی، را کنار گذاشتند. همچنین دریاسالار لیندا فاگان، فرمانده گارد ساحلی، و تعدادی از مقامهای ارشد حقوقی نیروهای مسلح نیز از سمتهای خود برکنار شدند.
در ادامه، ژنرال جفری کروز، رئیس آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا نیز از سمت خود برکنار شد. همچنین خروج جان فلان، وزیر نیروی دریایی، حلقه دیگری از این زنجیره بود.
بنابراین استعفای دریِسکال را نمیتوان یک حادثه منفرد دانست. این اتفاق در امتداد مجموعهای از برکناریها، استعفاها و جابهجاییهای کمسابقه در بالاترین سطوح نیروهای مسلح آمریکا رخ داده است.
بحران فقط نظامی نیست
این آشفتگی البته به پنتاگون محدود نمانده است. کریستوفر ری، رئیس سابق افبیآی، در پایان دوره اول ترامپ از سمت خود استعفا داد. استعفایی که در فضای فشار سیاسی دولت جدید بر افبیآی رخ داد.
کریستی نوئم، وزیر امنیت داخلی، نیز توسط ترامپ کنار گذاشته شد و جای خود را به مارکوین مولین داد. برکناری او پس از مجموعهای از جنجالها درباره عملکرد وزارتخانه، عملیات مهاجرتی و نحوه مدیریت بحرانهای امنیتی رخ داد.
پم باندی، دادستان کل آمریکا، نیز در پی گزارشهای نارضایتی ترامپ از عملکرد او، سرعت رسیدگی به پروندههای مورد نظر رئیسجمهور و نحوه مدیریت اسناد پرونده جفری اپستین کنار گذاشته شد.
حتی جو کنت، رئیس مرکز ملی مبارزه با تروریسم و از چهرههای نزدیک به جریان اول آمریکا، به دلیل مخالفت با جنگ ایران استعفا داد و اعلام کرد نمیتواند از ادامه جنگ حمایت کند. این استعفا از آن جهت مهم بود که کنت از نیروهای نزدیک به دولت محسوب میشد و اختلاف او از درون همان جریان سیاسی برخاست.
وقتی اعتراض یک افسر هم تحمل نمیشود
در کنار این خروجها، پرونده سرگرد جیسون واتسون نیز تصویری دیگر از وضعیت داخلی نیروهای مسلح آمریکا ارائه میدهد. واتسون، افسر نیروی هوایی، پس از انتقادهای شدید از ترامپ و حضور علنی در اعتراض مقابل ساختمان کنگره با یونیفرم نظامی، و خطاب کردن ترامپ با عباراتی همچون «حریص، ناآگاه، خودشیفته، دروغگوی بیمارگونه، خائن و بزدل» بازداشت شد.
این تصاویر، بیش از آنکه نشانه یک ارتش منسجم و آرام در بحبوحه جنگ باشد، تصویری از ساختاری است که همزمان با فشار عملیاتی در میدان، با بحران مدیریتی و اختلافات داخلی در واشنگتن دستوپنجه نرم میکند. بحرانی که حالا دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک اختلاف سیاسی در کاخ سفید دانست و نشانههای آن تا عرشه ناوها، اتاق فرماندهان و حتی میان افسران رده میانی ارتش آمریکا رسیده است.
