قهرمان داستان، شو فو، آشپزی چینی است که برای تأمین هزینههای خانواده و پرداخت بدهیهایش به خاورمیانه سفر میکند. او در شهری خیالی به نام باهاته، مدیریت آشپزخانه یک رستوران چینی را بر عهده میگیرد و در کنار مدیر رستوران، کسبوکار خود را رونق میبخشد.
اما با آغاز جنگ، شرایط بهسرعت تغییر میکند و رستورانی که محل کار و درآمد شخصیتهاست، به پناهگاهی برای افراد گرفتار در بحران تبدیل میشود. گزارش اصلی: در «روزی روزگاری در خاورمیانه»، یک رستوران به صورت نمادین به محل همدلی، پیوند میان فرهنگها و تلاش برای حفظ زندگی در شرایط بحرانی تصویر میشود.
سازندگان فیلم اعلام کردهاند که از طریق وعدههای غذایی و گرمای آشپزی چینی، اشتیاق به صلح و ارزشهای مشترک انسانی را به تصویر میکشند. اهمیت فیلم تنها به داستان آن محدود نمیشود. این اثر در شرایطی مطرح شده که تصویر خاورمیانه در بخش مهمی از سینمای جریان اصلی جهان، به ویژه آثار جنگی و سیاسی، بارها از زاویه دید قدرتهای خارجی بازنمایی شده است.
روزی روزگاری در خاورمیانه تلاش میکند به جای تمرکز صرف بر عملیات نظامی یا قهرمانان مسلح، پیامدهای جنگ برای شهروندان، خانوادهها و کودکان را در مرکز توجه قرار دهد و از فرهنگ اهل صلحی بگوید که اسیر جنگطلبی بربرهای کراواتی شده است. این فیلم در ۱۱ اوت ۲۰۲۶ در چین اکران شد و با استقبال گسترده مخاطبان روبهرو شد.
بر اساس گزارش رسانه دولتی ECNS، فروش داخلی آن تا ۷ اکتبر از ۲ میلیارد و ۳۵۶ میلیون یوان، معادل حدود ۳۳۰ میلیون دلار عبور کرد و جایگاه دوم گیشه سینمای چین در سال ۲۰۲۶ را به دست آورد.
روزی روزگاری در خاورمیانه در حالی ساخته شد که به دلیل درگیریهای منطقهای، گروه سازنده نتوانست تمام مراحل فیلمبرداری را مطابق برنامه اولیه در خاورمیانه انجام دهد. در عوض در مجموعه سینمایی چینگدائو، شهری سینمایی با بیش از ۲۰۰ ساختمان و مساحتی بالغ بر ۱۰۰ هزار مترمربع ساخته شد تا فضای یک شهر خاورمیانهای بازسازی شود. این پروژه و ابعاد گسترده تولید و توجه سازندگانش، نشان میدهد که عزم چین برای رقابت با هالیوود در بازنمایی خاورمیانه بسیار جدی است.
ارسال این فیلم به عنوان نماینده چین به اسکار نیز نشان میدهد چین برای هالیوود شمشیر را از رو بسته است. البته معرفی روزی روزگاری در خاورمیانه به عنوان نماینده چین، به معنای نامزدی قطعی آن در اسکار نیست. طابق تقویم رسمی آکادمی علوم و هنرهای سینمایی، فهرست کوتاه آثار بخش بهترین فیلم بینالمللی در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۶ اعلام میشود و نامزدهای نهایی در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۷ معرفی خواهند شد.
مراسم نودونهمین دوره اسکار نیز برای ۱۴ مارس ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است. با این حال حضور این فیلم در رقابت اسکار، علاوه بر اهمیت هنری، بُعد فرهنگی نیز دارد. چین با عرضه اثری درباره جنگ در خاورمیانه میکوشد مخاطبان بینالمللی را با روایتی آشنا کند که در آن، زندگی روزمره، آشپزی، روابط انسانی و سرنوشت غیرنظامیان بر صحنههای نبرد اولویت دارند.
در نهایت، «روزی روزگاری در خاورمیانه» را میتوان نمونهای از تلاش سینمای چین برای گسترش دامنه روایتهای بینالمللی خود دانست. اثری که از طریق داستان یک آشپز و رستورانش، پرسشی اساسی مطرح میکند: در جهانی گرفتار جنگ، چگونه میتوان انسانیت را حفظ کرد و چه کسانی دشمنان انسانیتند؟ نویسنده: مسعود حنیفی